Publicaties

Alkmaarse studenten Bouwkunde en Civiele Techniek maken kennis met Composietmaterialen

Vierdejaars studenten van de minor ‘Constructief Ontwerpen’ (van Koert Dingerdis en Jefta Wiersema) hebben dit jaar voor het eerst in de geschiedenis van deze minor kennis gemaakt met composieten. Dit gebeurde op initiatief van het lectoraat ‘Groot Composiet’ van Rogier Nijssen, die in Alkmaar z’n hoofdkwartier heeft, en onder andere invulling van het thema composiet in de bouwopleidingen nastreeft.

In de bestaande minor werd een inleidend college van Rogier Nijssen, en twee gastcolleges ingevoegd. De gastcolleges werden gegeven door Liesbeth Tromp van Royal Haskoning en door Jack Smit van Polux, beiden zeer ervaren in het ontwerpen en bouwen met composietmaterialen.
 
groot composiet 1

Het praktische hoogtepunt van deze inleiding in composietmaterialen was een practicumdag bij het Inholland Composietenlab te Delft. Hier bouwden de studenten onder leiding van Walter Kohne, met theoretische onderbouwing van Michiel Hagenbeek, aan een sandwich composieten brugdek geïnspireerd op het procédé zoals toegepast bij Fibercore in Rotterdam. Na het bouwen en het doorrekenen van het ontwerp op sterkte en stijfheid kwam de ‘proof of the pudding’. Samen met testmedewerker Michiel Slob onderwierpen de studenten hun bouwwerk aan een driepunts-buigproef. ‘Het was leuk om te zien, dat het resultaat van de mechanische test aan het eind van de dag sterk bleek af te hangen van de bouwvaardigheid en de gekozen materialen van de ochtend’, aldus Rogier Nijssen. Dit was zeker waar voor één van de groepen, wiens ‘brug’ door een misser met het mengen van de hars niet tijdig was uitgehard en daardoor niet eens aan de driepunts-buigproef kon beginnen.

groot composiet 3

Onder de ontwerpen zat voorts een gewaagde ‘hybride’ uitvoering met carbon als versterkingsmateriaal aan de ene zijde en glasvezel aan de andere zijde. Uit de proeven bleek, dat het ontwerp met koolstof aan de ‘trekzijde’ en glas aan de ‘drukzijde’ per saldo de hoogste belasting weerstond.

groot composiet 2

Deze dag was een leerzame praktijktest voor de theoretische kennis die men inmiddels had opgedaan. Eind januari 2012 volgt de volgende ‘praktijk’test, wanneer de studenten hun ontwerp voor een overspanning uit composiet vergelijken met die uit staal en beton.

Tekst en foto’s: , zie ook: www.inholland.nl/lectoraatgrootcomposiet


 
Lectoraat Composiet ingevuld door Rogier Nijssen

Per 1 april 2011 is het gelukt om vanuit Groot Composiet in samenwerking met Inholland invulling te geven aan het lectoraat Composiet in de persoon van Rogier Nijssen.

De industrie zit te springen om gekwalificeerde krachten die kunnen denken, ontwerpen, en werken in/met composietmaterialen. Hogeschool- en TU-studenten zijn de composietontwerpers, -bouwers, en (een deel van) de -gebruikers van de toekomst. Studenten die, naast bekwaam met de ‘conventionele’ materialen als staal, hout en beton, ook goed opgeleid zijn in composieten hebben veel te bieden voor de bedrijven die zich met innovatieve toepassingen willen profileren, hun processen willen verbeteren, de betrouwbaarheid van hun producten willen vergroten, etc.
Hier ligt een belangrijke taak voor het onderwijs.
Groot Composiet en Hogeschool Inholland zijn zich hier ruimschoots van bewust en hebben de al bestaande activiteiten, zoals het Composietenlab in Delft, uitgebreid met een lectoraat Composiet binnen het domein Techniek, Ontwerpen en Informatica (TOI). Dit lectoraat wordt voor een belangrijk deel gefinancierd door het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkelingen en heeft als werktitel: “Groot Composiet” .

Het lectoraat wordt sinds 1 april bemand door Rogier Nijssen. De komende periode zal het lectoraat vooral opereren vanuit Alkmaar en zich richten op de regio, met name om de verbinding van Inholland met de bedrijven in Noord-Holland te realiseren.
Eén van de hoofddoelen van het lectoraat is het verbeteren van de verbinding tussen praktijkveld en onderwijs.

Het lectoraat gaat hier domein-breed mee aan de slag. Het curriculum van de studenten Werktuigbouw, Civiele Techniek, Bouwkunde, Luchtvaarttechnologie en Technische Bedrijfskunde wordt samen met de bedrijven en docenten onder de composieten-loep gelegd. Waar relevant worden inhoudelijke bijdragen aan het lesprogramma toegevoegd. Studenten worden geënthousiasmeerd voor een stage of afstudeerproject bij een (Groot-) Composiet bedrijf. Het lectorale onderzoeksprogramma wordt gevoed door vragen en innovaties uit de industrie. In de toekomst zal verdere samenwerking met composietbedrijven (inter)nationaal, en met andere HBO-instellingen niet geschuwd worden om bijvoorbeeld de meest up-to-date kennis en ontwikkelingen omtrent composieten in het lesprogramma te kunnen opnemen.
Groot Composiet biedt een ideaal speelveld voor het lectoraat omdat de industriële partners gekenmerkt worden door sterke groei, innovatiedrang, en een sterke HBO-bezetting.

Contact: Rogier Nijssen
Domein Techniek, Ontwerpen en Informatica
Hogeschool Inholland Alkmaar
Kamer A1.24, Bergerweg 200 / Postbus 403
1817 MN ALKMAAR / 1800 AK
E:
T: +31 (0)72 5183680 / 06-54352654
Links: www.inholland.nl www.grootcomposiet.nl

Rogier Nijssen promoveerde in 2006 bij de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. Hij is sinds 2001 werkzaam bij Kenniscentrum WMC (www.wmc.eu), waar hij actief betrokken is bij het onderzoek naar de levensduur van composieten, met name in windturbinerotorbladen.



Partner Inholland ontvangt Innovatie Award op de Glasstec te Düsseldorf

De composiet gevel van Hogeschool Inholland Delft heeft de Innovatie Award gekregen op de Glasstec te Düsseldorf. De prijs wordt toegekend aan vooruitstrevende en spraakmakende initiatieven en projecten op het gebied van vlakglas.

De jury prees het Inholland Composietenlab voor het ontwerp van de gevel. De hogeschool kreeg de prijs als opdrachtgever omdat ze de durf had een experimentele oplossing ook daadwerkelijk uit te laten voeren. Glasstec is de grootste vakbeurs op het gebied van vlakglas ter wereld.
De kern van vernieuwing in de gevel van het nieuwe pand van Inholland Delft is een combinatie van stijve glaspanelen en extreem sterke composietkabels van koolstof- en aramidevezels die de 13 meter hoge gevel opspannen. Daarmee wordt de slankste - 45 millimeter - vier verdiepingen hoge glasgevel ter wereld gecreëerd. De gevel kan bij harde wind maximaal 30 centimeter naar binnen worden geduwd. Om te voorkomen dat de vlakken elkaar in de hoek in de weg zitten, verjongen de glaspanelen in het midden tot een lensvorm.

Het gevelconcept is ontwikkeld vanuit een experimenteel RAAK-programma onder leiding van het Inholland Composietenlab. “Hogeschool Inholland heeft met het Composietenlab veel specialisme in huis op het gebied van composietmaterialen,” zegt Michiel Hagenbeek, manager van het Composietenlab. “In een deel van de gevel bestaat de dragende constructie zelfs volledig uit composiet en is daarmee extra innovatief. Doordat we apparatuur geplaatst hebben om de gevel te monitoren kunnen onze studenten nog jaren metingen doen om te bekijken hoe de gevel zich gedraagt. Bijvoorbeeld welke krachten en vervormingen er bij verschillende weertypen optreden.”

Naast de Innovotie Award ontving het nieuwe gebouw van Hogeschool INHolland Delft de Award of Merit van de Society of American Registered Architects (SARA) ontvangen en is het genomineerd voor de bouw innovatieprijs 2011.

Illustratie inholland glasgevel



Amsterdam, 9 december 2010

Kunst & Vliegwerk
Rhebergen levert per boot en helikopter een ingenieus dak af in Basel.

Eind oktober leverde het Amsterdamse Rhebergen Composites per boot én helikopter een 21 meter lang dak af in Basel. De buitengewone constructie was bestemd voor een zeer luxe vernieuwbouwde kantoorvilla in de bergachtige omgeving van deze Noord-Zwiterse stad.

“Het dak moest zowel flinterdun, vederlicht als oersterk zijn en tegen de meest extreme temperaturen kunnen”, aldus de enthousiaste perschef Sophie Dek. “Bochtige bergwegen beperkten de bereikbaarheid van de villa en daarom organiseerden we een spectaculair transport over land en water.” Geen alledaagse opdracht dus, en daarbij stelde het Zwitserse architectenbureau zeer hoge kwaliteitseisen aan de constructie.

Sandwichconstructie
Rhebergen leunde tijdens dit project op een jarenlange ervaring van grootschalige composietconstructies (materiaal op gebouwd uit verschillende componenten, red.) in de maritieme sector. Het bureau produceerde een omvangrijk dak bestaande uit een sandwichconstructie van schuim en carbon/glaslaminaat. Het gehele dak injecteerde Rhebergen vervolgens onder vacuüm in één keer met epoxy. Hierdoor bereikte het een hoog gehalte van sterke vezels bij een laag gewicht.

Transport
De nauwe afmetingen van de toevoerwegen in het bergachtige gebied noopten tot creatief nadenken. “Het dak moest naast groot en sterk nu ook wendbaar zijn, verduidelijkt Dek, we verscheepten het van Amsterdam naar Basel, waarna we de gehele constructie onder een helikopter hingen om het gevaarte de laatste kilometers door de lucht te vervoeren.” Door een knap staaltje kunst en vliegwerk bereikte het dak uiteindelijk de eindbestemming en werd het geplaatst.

Schoner produceren
Sinds 1987 is Rhebergen een van de belangrijkste producenten van complexe lichtgewicht composietonderdelen voor de maritieme sector en een betrouwbare leverancier van maatwerkproducten. Het Amsterdamse bureau is gespecialiseerd in het toepassen en beheersen van vacuüminjectie van grote oppervlakken, waardoor zij hoogwaardiger en lichtere laminaten verkrijgt en zo schoner en sneller produceert.

22_10_2010 014 dak Rhebergen



- Bijeenkomst Groot Composiet woensdag 9 juni bij Variopool in Heerhugowaard

Afgelopen woensdag 9 juni was er een gezamenlijke bijeenkomst Groot Composiet waarbij Variopool, partner in Groot Composiet, de gastheer was. De opening werd verzorgd door Marcel Elswijk.

  • Hierna volgde een welkom door Marco Coesel, directeur van Variopool. Variopool is gespecialiseerd in beweegbare zwembadbodems en afscheidingen om het zwembad een multifunctionele uitbreiding te bieden. Marco vertelde over het ontstaan van Variopool en de ontmoeting met de heer Evers van Everstrip wat leidde tot de ontwikkeling van de beweegbare zwembadbodem met de lichtgewicht plankenvloer. Variopool leverde oa de beweegbare zwembadbodem voor het Olympisch zwembad in 2008 en zal ook het Olympisch zwembad voor de spelen van 2012 leveren.
  • Vervolgens nam Martin Evers van Everstrip het woord. Hij wist ons meer te vertellen over het ontstaan van de plankjes die een lichtgewicht constructie mogelijk maken. Deze ontwikkeling werd in eerste instantie gebruikt om boten mee te bouwen. Toepassingen waar men buiten de toepassing van de beweegbare zwembadbodems aan denken zijn: Laadvloeren voor binnenvaartschepen, portocabinvloeren voor gebruik als (tijdelijke)woning, kozijnen (als onderdeel van passief huis).
Hierna volgde een interessante rondleiding door het kantoor en de productiehal van Variopool.

Illustratie Variopool
 
  • We vervolgen de bijeenkomst met een toelichting van Marcel Elswijk op de stand van zaken rond het project Groot Composiet. Buiten de drie deelprojecten die al zijn goedgekeurd lopen er nog vier in een vergevorderd stadium: De vijzel van Fishflow Innovations, Ontwikkeling van U-stuk Compocanord, Kraan van Schaap Composites, Inzet van robots voor het wikkelen/stitchen door Rolan Robotics. 
  • Jeroen Elzenaar, werkzaam bij Kansen voor West, is gevraagd een toelichting te geven op de declaraties die ingediend dienen te worden door de partners, en de tarieven die gehanteerd dienen te worden. Op dit moment zijn beide voortgangsrapportages nog niet goedgekeurd. Het is de bedoeling alle declaraties individueel per partner op orde te hebben voor dat we ze weer gaan indienen.
  • Hierna volgde een interessante presentatie door Groot Composiet partner Willem Bottger van NPSP over de IC Rating van NPSP.
  • Als laatste de presentatie van Fred Hoogeland en Evelyn Overduin over de mogelijkheden van het aanwenden van financieringen/kredieten voor innovaties.
Alle presentaties zijn hier te downloaden.

- Innovatieactieplan van Syntens

‘Strategisch innoveren’: leren van en met elkaar.
Veel ondernemers zitten vol innovatieve ideeën. Wanneer zij echter vernieuwingen binnen hun eigen organisatie willen aanbrengen stuiten zij vaak op grote problemen. Hoe ga je daar als ondernemer mee om? Hoe krijg je mensen binnen je bedrijf enthousiast voor vernieuwingen? Kampen andere ondernemers met dezelfde problemen? En hoe lossen zij die op? Al deze vragen komen aan bod bij ‘Strategisch innoveren’.

Strategisch innoveren
Sinds 2002 organiseert Syntens een serie workshops met daarbij een coachingstraject onder de noemer ‘Strategisch innoveren’. In de workshops ligt de nadruk op thema’s als visievorming, ambitie, strategie, het innoveren van een organisatie, bedrijfscultuur, leiderschap en competenties.Dit traject is speciaal bedoeld voor directeuren en eigenaren van middelgrote bedrijven die hun ambities willen verwezenlijken en succesvol(er) willen innoveren en hun organisatie daarin mee willen krijgen.

Workshops op maat
Het traject bestaat uit een vijftal workshops waar een groep vooraf geselecteerde ondernemers aan deelnemen. Na de selectie wordt tijdens een intakegesprek geïnventariseerd wat er speelt binnen het bedrijf van de deelnemer. Tussen de bijeenkomsten door vinden reflectiegesprekken plaats waarin wordt teruggekeken op de laatste bijeenkomst en vooruit gekeken naar de nieuwe workshop. Op die manier kunnen de ervaringen van de deelnemers worden meegenomen in de workshops en kan er maatwerk geleverd worden.

Leren van en met elkaar
Leren van en met elkaar staat voorop in het ‘Strategisch innoveren’-traject. Per bijeenkomst staan twee deelnemers met een eigen innovatie- en/ of organisatievraagstuk centraal. Deelnemers krijgen op die manier inzichten in problemen en oplossingen van collega-ondernemers uit andere branches. De feedback die de deelnemers van elkaar ontvangen wordt als zeer waardevol ervaren. Bijzonder aan het ‘Strategisch innoveren’ is de dynamiek die gedurende het traject tussen de deelnemers ontstaat.

Jaarlijks terugkerend traject
In het najaar gaat een nieuw traject van start. Een aantal ondernemers heeft zich hiervoor al ingeschreven. Houdt er daarom rekening mee dat u uw belangstelling voor deelname bijtijds kenbaar maakt. Geïnteresseerden kunnen meer informatie opvragen bij Sandra Verweij via


- Innovatiescan van Syntens
De Syntens Innovatiescan is een hulpmiddel bij het in kaart brengen van de huidige positie en de ambitie van ondernemer en onderneming, het inventariseren van innovatiekansen en het beoordelen van het innovatievermogen van uw onderneming.
De Innovatiescan helpt u om innovatie binnen uw bedrijf richting en houvast te geven. De Innovatiescan resulteert in een Innovatieactieplan; een concrete formulering van de acties die uw onderneming met behulp van Syntens kan gaan uitvoeren om innovatiekansen te benutten en het innovatievermogen te versterken.

Syntens innovatiegroeimodel


- Bijeenkomst Materialenkring ism Groot Composiet 20 april 2010 in Enkhuizen
Op 20 april vond de bijeenkomst van de materialenkring plaats in Enkhuizen, gecoordineerd door Syntens en in samenwerking met Groot Composiet, waardering van dit evenement:
Illustratie materialenkring bijeenkomst
Gemiddeld werd er een 8,07 gegeven wat een mooi cijfer is!

- Internationale Ontmoetingen op Composietbeurs in Parijs
In april reisden reisden 27 composietondernemers af naar de grootste composietbeurs van Europa: JEC Composites in Parijs. Hier ontmoetten zij hun internationale collega’s én waren getuige van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van composiet.